Złamanie końca bliższego kości ramiennej
Wraz z trwającym obecnie sezonem narciarskim wzmaga się również ilość kontuzji związanych z aktywnościami na stoku. Jako jeden z liczniejszych urazów możemy zaliczyć złamanie końca bliższego kości ramiennej.
Co to jest złamanie końca bliższego kości ramiennej i jak sobie z tym radzić?
Jest to złamanie w obrębie głowy i szyjki kości ramiennej. Urazy te stanowią około 5% wszystkich występujących złamań oraz zajmują drugie miejsce pod względem częstości występowania złamań kończyny górnej. Mogą one towarzyszyć zwichnięciom stawu ramiennego. Są one wynikiem najczęściej upadku z pozycji stojącej lub wysokości na odwiedzione ramię, bądź są wynikiem nagłego, silnego napięcia mięśni (złamanie awulsyjne). Najczęściej dotyczą osób w wieku średnim i starszym, u których stan kośćca jest gorszy niż u młodych ludzi, u których, mimo wszystko, również występuje ten uraz.
Złamania końca bliższego kości ramiennej możemy podzielić na cztery odrębne urazy:
- Złamania jednofragmentowe – gdy nie dochodzi do przemieszczenia odłamów;
- Złamania dwufragmentowe – gdy pojedynczy odłam przemieszcza się
- Złamania trzyfragmentowe – gdy dochodzi do przemieszczenia danego guzka i trzonu kości względem reszty odcinka proksymalnego k. ramiennej
- Złamania czterofragmentowe – duże przemieszczenia oraz zagięcia kątowe wszystkich odłamów.
Wraz ze złamaniem w obrębie głowy kości ramiennej występuje ryzyko powikłań t.j.:
- jałowa martwica głowy kości ramiennej;
- uszkodzenie stożka rotatorów;
- zwichnięcie stawu ramiennego;
- porażenie nerwu pachowego;
- porażenie splotu ramiennego.
Po wystąpieniu urazu natychmiast należy udać się do ortopedy w celu rozpoczęcia diagnostyki i kwalifikacji do leczenia. Leczenie dobierane jest na podstawie diagnostyki, na którą składają się wywiad, badanie fizykalne, badanie funkcjonalne oraz badania obrazowe za pomocą RTG i lub rezonansu magnetycznego.
Głównymi objawami, jakie mogą wystąpić są:
- silny ból bezpośrednio po urazie;
- ograniczenie ruchomości w stawie ramiennym we wszystkich kierunkach;
- niemożność stabilnego utrzymania pozycji ramienia;
- wystąpienie krwiaka;
- bolesność uciskowa oraz obrzęk;
- zaburzenia ukrwienia i unerwienia kończyny.
Ponadto zauważyć będzie można charakterystyczne u pacjenta podtrzymywanie zdrową kończyną chorej oraz niekiedy zniekształcenie barku.
Leczenie urazu odbywa się za pomocą technik chirurgicznych lub metod zachowawczych – w zależności od stanu złamania i opinii ortopedy.
Do metod operacyjnych możemy zaliczyć:
- Osteosynteza płytkowa – zespolenie za pomocą płytki i śrub. Jest to zabieg otwarty – oznacza to że dochodzi do rozcięcia dużej ilości tkanek miękkich w obrębie barku w celu udostępnienia pola operacyjnego, co upośledza ich integralność, a w rezultacie może skutkować zaburzeniami funkcjonalnymi związanymi z blizną.
- Osteosynteza śródszpikowa – za pomocą gwoździa śródszpikowego, zabieg „zamknięty”. Dzięki temu względnie nie upośledza się tkanek miękkich otaczających miejsce złamania.
- Alloplastyka częściowa stawu ramiennego – polega na „wymianie” zniszczonej kości ramiennej sztuczną protezą, do której przyszywa się guzki z przyczepami stożka rotatorów.
- Alloplatyka całkowita – wymianie tutaj ulega zarówno głowa kości ramiennej jak i panewka łopatki. Zabieg stosowany głównie u pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawu.
Leczenie nieoperacyjne polega zaś głównie na stabilizacji ortezą lub temblakiem przez okres około 4-8 tygodni. Jest to wygodna forma, gdyż umożliwia stopniowe wprowadzanie ruchu i ćwiczeń – często już na wczesnym etapie, zgodnie z zaleceniami specjalisty.
Należy zachować ostrożność, gdyż nieodpowiednio dobrane ćwiczenia mogą przyczynić się do przemieszczenia odłamów!
Należy tutaj przede wszystkim zadbać o zniesienie bólu oraz obrzęku, odtworzenie zakresów ruchów utraconych wskutek unieruchomienia, a co za tym idzie również siły mięśniowej. Trzeba również zadbać o neuromechanikę nerwów obwodowych, których przesuwalność może być zaburzona.
W tym celu wykorzystuje się takie metody jak: drenaż limfatyczny, neuromobilizacje terapia manualna, terapia tkanek miękkich, kinesio-taping, pinoterapia, suche igłowanie, zabiegi z wykorzystaniem Indiba Activ.
W późniejszych etapach leczenia wprowadza się ćwiczenia precyzji, szybkości czy koordynacyjne w celu dokładnego odtworzenia funkcji leczonej kończyny.
Warto również zwrócić uwagę na to, czy uraz nie pozostawił po sobie śladów np. w posturze pacjenta lub czy nie wywołał nieoczekiwanych napięć w innych regionach ciała.
